Kategoria: Artykuły

Zagadnienie handlu w drugiej połowie wieku XVII i w wieku XVIII, w zubożałych, zrujnowanych miasteczkach wschodniego Mazowsza, a tym bardziej w wioskach, to temat tak mało atrakcyjny, iż zdaje się, że skrzętnie pomijany przez historyków. Dodatkową trudność sprawia szczupłość i rozproszenie źródeł. Bodaj pierwszym, który tak szczegółowo począł badać to zagadnienie, był Józef Maroszek z…

Z Czyżewa donoszą o poświęceniu nowego kościoła. Kościół został pobudowany podług planu Leonarda Marconiego, znanego architekta i budowniczego z Warszawy, syna włoskiego rzeźbiarza Ferrante, rodem z Bolonii, ale od roku 1828 zamieszkałego w naszym kraju. Nic zatem dziwnego, że wielkim finansowym wysiłkiem parafian świątynię postawiono w stylu włoskim.  Linię kolejową Siedlce-Ostrołęka wraz z liniami prowadzącymi…

W grudniu 2024 r. zamieszczono na tych łamach raport Naczelnego Wodza Powstania Listopadowego generała Jana Zygmunta Skrzyneckiego z „Wyprawy na gwardie”, z maja i czerwca 1831 r. Autor przedstawiał ową świetnie rokującą operację jako pasmo sukcesów, gdy tymczasem ówcześni pamiętnikarze i współcześni historycy uważają ją za przedsięwzięcie zmarnowanych szans. Głównym powodem fiaska miało być kunktatorstwo…

Korespondent z dekanatu ostrowskiego opisuje z zachwytem nowo pobudowany kościół w Nurze, a nieco mniej miejsca poświęca już prawie ukończonemu kościołowi w Czyżewie. Wspomina także o restauracji świątyń w Jelonkach, Broku, Brańszczyku i Ostrowi. Hucznymi oklaskami oraz znacznym wsparciem finansowym dla miejscowego Koła Polskiej Macierzy Szkolnej, zakończył się występ amatorskiej trupy teatralnej z Ostrowi, której…

Akademia Krakowska powstała w roku 1364 za sprawą Kazimierza Wielkiego. Nasz władca plany miał niezwykle ambitne, ale początkowo nic nie zapowiadało, iż uczelnia wpisze się w poczet najprzedniejszych w Europie. Przez kilka pierwszych dekad swego istnienia krakowska uczelnia nie rozwinęła szerzej skrzydeł. Przyczyny tego stanu rzeczy były wielorakie, ale bodaj najznaczniejszą był fakt, że już…

W roku 1906 doszło do gwałtownych wystąpień zwolenników mariawityzmu, określanych z racji podwijania rękawów przez ich duchownych pogardliwym mianem „mankietników” lub „kozłowitów”, a to od nazwiska założycielki tego ruchu Marii Franciszki Kozłowskiej. Na przełomie XIX i XX w. wspólnota mariawicka działała w ramach Kościoła katolickiego, ale w roku 1906 nastąpiła ekskomunika założycielki ruchu oraz ks….

Jesienią 1944 roku, jeszcze przed zakończeniem działań wojennych, palącymi problemami stały się masowe ruchy emigracyjne. Dlatego do kierowania ruchem ludności został powołany Dekretem PKWN w dniu 7 października 1944 roku Państwowy Urząd Repatriacyjny (PUR). Zakres działania PUR określony w art. 2 dekretu PKWN następująco określał zadania nowej instytucji: – organizacja repatriacji ludności z obszarów innych…

Rosyjska prasa rozpisuje się o wielkich, dobrowolnych ofiarach miłującego cara ludu polskiego na rzecz wojny przeciwko Japonii. Z Krakowa donoszą, że rzecz przedstawia się zupełnie odmiennie, a szczególną niechęcią do wspierania wysiłku wojennego Rosji, wyróżniają się Kurpie. Domy w Andrzejewie pustoszeją, gdyż całe rodziny uchodzą za ocean. Pustka wprawia pozostałych mieszkańców w stan głębokiej melancholii,…

Akademia Krakowska została utworzona w 1364 r. przez króla Kazimierza Wielkiego. Jej kontynuacją jest Uniwersytet Jagielloński. Czas, który obejmuje niniejsze opracowanie, to wciąż okres świetności uczelni, do której ściągali spragnieni wiedzy mieszkańcy najdalszych zakątków Europy. W Krakowie studiowało jednocześnie przeciętnie 2-3 tys. młodzieńców. Liczba ta nie powala na kolana, ale jeśli zważyć, iż Kraków wraz…

W stolicy ziemi ostrowskiej miała miejsce uczta dla ducha. Miasto nawiedziła panna Józefa Kurtzówna (po wyjściu za mąż Kurtz-Wodosławska), która śpiew studiowała m.in. w Mediolanie, a poza sceną ostrowską występowała m.in. w Teatrze Wielkim w Warszawie. Pani Józefa była gwiazdą, ale i pozostali artyści cieszyli się sporą, choć raczej prowincjonalną sławą. O panu Józefie Górnickim…