Miesiąc: wrzesień 2026

Nowy, XX wiek rozpoczął się dla Czyżewa nadzwyczaj szczęśliwie, bo mało, że liczba murowanych domów w miasteczku zwiększyła się o 200%, to studnia miejska, o której swego czasu donosiliśmy, że „ma kubeł żelazny bez dna, posiada obecnie cały nowy kubeł drewniany”. Po rozpoczęciu niemieckiej ofensywy w lecie 1915 r. stada koni i bydła popędzono na…

Nie zakończyłem jeszcze publikacji przeróżnych testamentów i innych dokumentów okołospadkowych zawartych w aktach nurskich, ale choćby z chęci zerwania z rutyną, przeznaczyłem nieco czasu, na odszukanie tego typu dokumentów w innych aktach, a są nimi pułtuskie akta konsystorskie, szczególnie wartościowe z tej m.in. przyczyny, że poza dyspozycjami ostatniej woli szlachty i duchowieństwa, zawierają także testamenty…

Ks. Piotr Gosławski z podwęgrowskiej Korytnicy snuje opowieści niesamowite, choć osnute na osobistych obserwacjach duchownego. Czytelnik zapozna się z przypadkiem ukarania zatwardziałego, niemiłosiernego serca i pozna, jak sobie zmajstrować finansowe perpetuum mobile. Bodaj za najbardziej fantazyjną, redakcja uważa tę opowieść, z której morał miałby wynikać taki, że „lud jest trzeźwy” i używek nie tyka wcale. …

Zamieszczone tu spostrzeżenia oparte są na XIX-wiecznych metrykach małżeństw mieszkańców Kaczkowa, Feliksowa, Antonowa w parafii Brok oraz znanych mi późniejszych wspomnieniach rodzinnych. Wieś Kaczkowo była wsią pańszczyźnianą, należącą do biskupów płockich do 1795 roku, tj. do czasu upaństwowienia dóbr kościelnych przez zaborcę pruskiego (trzeci rozbiór Polski). Blisko były folwarki rządowe w Czuraju, Feliksowie, Bieli oraz…