Autor: Jerzy Madzelan

W kwietniu 1877 r. Rosja wypowiedziała wojnę Turcji, a jej armie rozpoczęły natarcie nad Dunajem i na Kaukazie. Po stronie rosyjskiej walczyły tysiące odzianych przemocą w szare szynele Polaków. Listę (z pewnością obejmującą niewielką część nazwisk) tych pochodzących z naszego regionu, którzy pozostali w grobach znajdujących się daleko na południe od kraju zamieszczono poniżej. Byli…

Na przełomie XIX i XX wieku na terenach ówczesnej guberni łomżyńskiej odbywały się kilkakrotnie wielkie manewry (ćwiczenia) wojskowe. Swoim zasięgiem obejmowały również tereny powiatu ostrowskiego. Brały w nich udział zarówno jednostki stacjonujące na stałe m.in. w Broku, Komorowie i Małkini, jak i szkolące się w macierzystym ośrodku szkoleniowym w Gąsiorowie pułki 4 Dywizji Piechoty z…

Pilnie nadstawiając uszu, zebrał pan Tymoteusz Lipiński spory zasób rozmaitych przysłów, po czym opublikował je w wysokich lotów kwartalniku „Biblioteka Warszawska”. Z przysłowiami dotyczącymi naszego szeroko pojętego regionu czytelnicy mają okazję zapoznać się w niniejszym opracowaniu. Jan Olton, reprezentant rodu, który od wieków zamieszkuje nad Bugiem, zdaje szczegółową relację z przebiegu uroczystości przyjęcia pierwszej Komunii…

Wertując stare gazety w poszukiwaniu tematów do moich opowieści, natknąłem się na klepsydrę informującą z żalem, że 17 listopada 1900 r. zmarł Wiktor Godlewski, znany podróżnik po Syberii, który wraz z Benedyktem Dybowskim badał tamtejszą przyrodę. Po powrocie w strony rodzinne gospodarował na dzierżawach, a wreszcie we własnym mająteczku w Smolechach, gdzie żywota dokonał i…

W 1826 r. z powiatu pułtuskiego do Broku, wtedy małego miasteczka, przybył czterdziestoośmioletni Rajmund Dziekoński. Od czasu zniszczenia 31 maja 1657 r. przez Jerzego Rakoczego, węgierskiego księcia Siedmiogrodu, sojusznika Szwedów, to niegdyś znaczące i tchnące życiem miasto nadbużańskie już nigdy nie powróciło do dawnej świetności. Na początku XIX wieku liczyło zaledwie kilkuset mieszkańców. Dziekoński był…

Wojna 1920 roku i bohaterskie wydarzenia z tamtego okresu w rejonie Małkini, Broku, Sadownego, Prostyni, Treblinki czy Kosowa i Telak są stosunkowo mało znane i domagają się ciągle szerszej popularyzacji. Walki na Przedmościu Małkinia i przyczółku mostowym w Broku to żołnierski przykład wysokiego morale, woli walki, zaufania do dowódców i głębokiej wiary w słuszność sprawy….

Wielokrotnie wspominano na tych łamach o Zakładzie Praktyki Leśnej w podbrokowskim Feliksowie oraz o jego niezwykłym założycielu i przełożonym, profesorze Wojciechu Bogumile Jastrzębowskim. Nim profesor trafił do Feliksowa, to przez liczne lata wykładał w Instytucie Agronomicznym w podwarszawskim Marymoncie. Wojciech Jastrzębowski był prekursorem w wielu dziedzinach i m.in. jako pierwszy rozpoczął letnie, piesze wycieczki ze…

– Otóż przyjechałem do rodzicielów, którzy radzi mnie widzieli i oczom nie chcieli wierzyć, gdym im wszystko, com zebrał, pokazał. Musiałem dziadusiowi przysiądz, żem uczciwą drogą do tego przyszedł. Dopieroż się ucieszyli, bo trzeba waszmościom wiedzieć, że oni mają tam proces z Jaworskimi o gruszę, co na miedzy stoi i w połowie nad Jaworskimi gruntami,…

Ze smutkiem dowiadujemy się o zatruciu rzeki Cetyni, która uchodzi do Buga w gminie Sterdyń. Nad Cetynią leży wioska o nazwie Niewiadoma, na której terenie odkryto ślady prastarego grodziska i cmentarzyska. Odnaleziono tam m.in. monety rzymskie i liczne wykonane z brązu artefakty. Nieszczęścia chodzą stadami, więc zaraz po tych niewesołych wieściach, następują doniesienia o katastroficznym…

Historia budowy kościoła w Małkini zadziwia, ukazując jednocześnie jak niemożliwe staje się możliwym. Na przełomie XIX i XX wieku trudno jest odnaleźć podobny przypadek w całym, ówczesnym Królestwie Polskim.  Nie tworzono wówczas nowych parafii i nie budowano dla nich świątyń. Kościół Rzymsko-Katolicki był w tym okresie poddany całkowitej kontroli rosyjskich władz państwowych. Bez wiedzy i…