Autor: Jerzy Madzelan

Standardem I wojny światowej, a szczególnie tej toczonej na zachodzie, była walka pozycyjna. W wojnie polsko-bolszewickiej roku 1920 było zupełnie inaczej. Obie strony nie miały sił wystarczających do wykopania i obsadzenia żołnierzami ponad tysiąca kilometrów okopów, które musiałyby się rozciągać od Bałtyku po Dniestr. Na tej scenie teatru wojny, zmagania odbywały się więc przy zastosowaniu…

Materiał powstał na podstawie ksiąg parafialnych udostępnionych przez księdza proboszcza parafii Sadowne mgr lic. Antoniego Kunickiego. Opracował Jerzy Madzelan. PARAFIA SADOWNE. KSIĘGA ZAŚLUBIN 1798–1810 całe opracowanie

Tuż po odzyskaniu niepodległości, powołano w Broku specjalny komitet, który zabiegał o przywrócenie osadzie statusu miasta, a w jego skład weszli: Józef Derlatka, Bolesław Frankowski, Stanisław Madzelan i Tomasz Szumski. Starania te zakończyły się sukcesem i 26 stycznia 1922 r. Brok odzyskał prawa miejskie. Osób niezwykle energicznych, które poświęcały swój czas, a często i własne…

Przez wieki, prawie wszystkie domy wznoszono w Polsce z drewna: „Szlachta polska ze swymi pojęciami i tradycjami rdzennie słowiańskimi nienawidziła murów ani pięter, budując wszystko z drzewa i słomy i wierząc głęboko w szkodliwość murów dla zdrowia”. Z ust do ust podawano sobie anegdotkę o pewnym polskim szlachcicu, który wyjeżdżał na dłużej do Italii celem…

Tym razem opracowanie dotyczy jednego z najburzliwszych okresów w dziejach regionu. Burza trwała krótko, bo ledwie tydzień i była raczej trąbą powietrzną, która wciągnęła przede wszystkim konie i sprawdzała ludzkie charaktery. Pierwszy list opublikowano tuż przed wyprawą wojsk polskich na Kijów, która rozpoczęła się 25 kwietnia 1920 r. Front był więc daleko i mieszkańcy mogli…

Na przełomie lipca i sierpnia wojna była jeszcze dość daleko. Jedynie zwiększone natężenie wojskowych transportów kolejowych i powolny napływ różnego rodzaju jednostek wojskowych w okolice Małkini świadczyły, że krótki czas spokoju po I wojnie światowej kończy się. „Gazeta Warszawska” z 2 sierpnia 1919 roku (poniedziałek) informowała m.in., że ruch pasażerski na trasie kolejowej Warszawa –…

Regest, na podstawie którego sporządzono opracowanie, zawiera jedynie imiona i nazwiska zmarłych oraz numery aktów chrztu i stron ksiąg kościelnych. W opracowaniu podałem kolejno: liczbę porządkową wpisu, nazwisko i imię osoby zmarłej oraz numer aktu. PARAFIA SADOWNE. REGEST ZMARŁYCH 1795–1810 całe opracowanie

Ledwie zaczynało się wyczekiwane przez wszystkich lato, a już z całego kraju napływała lawina doniesień o pożarach, które wybuchały czy to z powodu nieostrożności, czy to od pioruna. Bo też polskie drewniane wioski i miasteczka były wyjątkowo łatwopalne. Wystarczyła iskra, by wyschnięte strzechy domów, obór i stodół zajęły się ogniem, a wieloletni dorobek gospodarzy obrócił…

Słynący z przywiązania do swawoli Żmudzini, wiele pod krzyżackim butem cierpieli. Ich obecni władcy, kapłani, nauczyciele byli siłą narzuceni i całkowicie odizolowani od ludu. Lud ten gorzej od bydła traktowali i za nic sobie mieli miejscowe obyczaje, a o poznaniu tutejszego języka słyszeć nawet nie chcieli. W końcu w roku 1409 wystąpili Żmudzini otwarcie przeciwko…

Prezentujemy kolejny list, w którym mieszkaniec naszego regionu opowiada o wydarzeniach, których był świadkiem. Autor listu Stefan Wycech to reprezentant niezwykle zasłużonego dla okolicy rodu, którego ślady odnajdujemy w sadowieńskich księgach parafialnych pochodzących jeszcze sprzed szwedzkiego potopu. Stefan Wycech był jednym z setek tysięcy Polaków, którzy na przełomie XIX i XX wyprawili się za ocean,…