Ledwie zaczynało się wyczekiwane przez wszystkich lato, a już z całego kraju napływała lawina doniesień o pożarach, które wybuchały czy to z powodu nieostrożności, czy to od pioruna. Bo też polskie drewniane wioski i miasteczka były wyjątkowo łatwopalne. Wystarczyła iskra, by wyschnięte strzechy domów, obór i stodół zajęły się ogniem, a wieloletni dorobek gospodarzy obrócił…
Autor: Jerzy Madzelan
PRZEZ BROK POD GRUNWALD
Słynący z przywiązania do swawoli Żmudzini, wiele pod krzyżackim butem cierpieli. Ich obecni władcy, kapłani, nauczyciele byli siłą narzuceni i całkowicie odizolowani od ludu. Lud ten gorzej od bydła traktowali i za nic sobie mieli miejscowe obyczaje, a o poznaniu tutejszego języka słyszeć nawet nie chcieli. W końcu w roku 1409 wystąpili Żmudzini otwarcie przeciwko…
Rok 1921. List z Ameryki spisany ręką pochodzącego z parafii Sadowne Stefana Wycecha
Prezentujemy kolejny list, w którym mieszkaniec naszego regionu opowiada o wydarzeniach, których był świadkiem. Autor listu Stefan Wycech to reprezentant niezwykle zasłużonego dla okolicy rodu, którego ślady odnajdujemy w sadowieńskich księgach parafialnych pochodzących jeszcze sprzed szwedzkiego potopu. Stefan Wycech był jednym z setek tysięcy Polaków, którzy na przełomie XIX i XX wyprawili się za ocean,…
Parafia Sadowne. Regest zmarłych 1730–1794
Regest, na podstawie którego sporządzono opracowanie, zawiera jedynie imiona i nazwiska zmarłych oraz numery aktów chrztu i stron ksiąg kościelnych. W opracowaniu podałem kolejno: liczbę porządkową wpisu, nazwisko i imię osoby zmarłej oraz numer aktu. PARAFIA SADOWNE. REGEST ZMARŁYCH 1730–1794 całe opracowanie
O Broku i okolicy u schyłku XIX wieku na łamach „Gazety Świątecznej”
Prezentujemy kolejny fragment historii regionu opowiedziany przez naocznych świadków tamtych wydarzeń. Trzy listy dotyczą oświaty i czytelnictwa w parafii Brok. W każdym jest mowa o księdzu Janie Marcinowskim. To kolejna niezwykła postać, która zawitała do miasteczka i choć przebywała tu krótko, to doprowadziła do znaczących zmian. Ksiądz Jan urodził się w 1835 r. w Myszyńcu….
MORD W MORZYCZYNIE
Wrogów nigdy Polsce nie brakowało, a im bardziej Rzeczpospolita rosła w siłę, tym agresywniejsi stawali się jej sąsiedzi. Śmierć króla Zygmunta III Wazy w kwietniu 1632 r. wywołała entuzjazm wśród nieprzyjaciół Polski, a szwedzki władca Gustaw Adolf zachęcał gorąco cara, by okres bezkrólewia wykorzystać do wspólnej inwazji na kraj nasz. Wydawało się pewne, że Rzeczpospolitą…
Rok 1883. Listy J. Wycecha z Wilczogąb i Jana Puściona z Rażen do „Gazety Świątecznej”
Józef Ignacy Kraszewski pisał ponoć: „Gdzieś jest wieś bez karczmy? Byłoby to stworzenie bez głowy. Karczma bowiem jest miejscem schadzki, rady i wesela, w niej się wszystko nawiązuje i zawiązuje, w niej żal jeden drugiemu wylewa, w niej się kłócą i biją, i swarzą, i godzą – i kochają! Karczma to serce wsi”. Prawdę wieszcz…
Parafia Sadowne. Regest ochrzczonych 1796–1810
Regest, na podstawie którego sporządzono opracowanie, zawiera jedynie imiona i nazwiska ochrzczonych oraz numery aktów chrztu i stron ksiąg kościelnych. W opracowaniu podałem kolejno: liczbę porządkową wpisu, nazwisko i imię osoby ochrzczonej oraz numer aktu. PARAFIA SADOWNE. REGEST OCHRZCZONYCH 1796–1810 całe opracowanie
List Marcina Małkińskiego, mieszkańca Broku do tygodnika „Zorza”
16 września 1909 roku ukazał się nr 38 pisma „Zorza”. Na stronach 599 i 600 zamieszczono list Marcina Małkińskiego z Broku. Redakcja informowała na stronie tytułowej, że było to pismo „poświęcone sprawom oświaty, dobrobytu i rozwoju społecznego ludu”. Nie wiemy, czy autorem listu był urodzony w 1832 r. Marcin mąż Marianny z Szumskich, czy urodzony…
STARCIE GIGANTÓW 1914-1915
Propaganda wojenna zrobiła swoje, toteż mieszkańcy wsi, miasteczek i miast Królestwa Polskiego nie byli specjalnie zaskoczeni, gdy rankiem pierwszego sierpnia 1914 r. ujrzeli na ścianach budynków szkarłatne plakaty informujące o wybuchu wojny i mobilizacji. Wielką polityką interesowała się tylko niewielka liczba ziemian, inteligentów i oczytanych włościan. Przeważająca część społeczeństwa zachowywała się z rezerwą i czekała…